ಮೈಸೂರು,ಸೆಪ್ಟಂಬರ್,12,2026 (www.justkannada.in): ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನ ಸಾವು ಒಂದು ಜೀವದ ಅಂತ್ಯವಾಗಬಹುದು… ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ರಂಗಕರ್ಮಿಯ ಸಾವು ಒಂದು ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಪಾರ ಬೆಳಕಾಗಿದ್ದ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರೊಳಗೆ ಕಲೆಯ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಸಿದ, ರಂಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ ಜೀವನವನ್ನು ಅರಿಯುವ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ, ಬದಲಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆಯವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.
ಜಂಬೆಯವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ಷಣ, ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಮೂಲೆಯೇ ಮೌನವಾದಂತಾಗಿದೆ.
ಮಾತುಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ನೆನಪುಗಳು ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿವೆ.
ರಂಗದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು, ಕಲಾವಿದರನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅವರ ಶಿಸ್ತು, ನಾಟಕದೊಳಗಿನ ಬದುಕನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಂದು ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಡ್ಡೇರಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 1949ರ ಜನವರಿ 3ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಪ್ರತಿಭೆ, ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಯಣ ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯವರೆಗೆ ಸಾಗಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ ನೀನಾಸಂ, ಮೈಸೂರಿನ ರಂಗಾಯಣ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆ, ಸಾಣೆಹಳ್ಳಿಯ ರಂಗಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ… ಹೀಗೆ ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿವೆ.
ಜಂಬೆಯವರು ಕೇವಲ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ…
ಅವರು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.
ಕೇವಲ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲ…
ಪಾತ್ರಗಳೊಳಗಿನ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು.
ಕೇವಲ ರಂಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ…
ರಂಗದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ಕಟ್ಟಿದರು.
‘ಚೆರ್ರಿ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟ’, ‘ಚಾಣಕ್ಯ ಪ್ರಪಂಚ’, ‘ಪುಂಟಿಲ’, ‘ಆ ಊರು–ಈ ಊರು’, ‘ಅಥೆನ್ಸಿನ ಅರ್ಥವಂತ’, ‘ಲೋಕ ಶಾಕುಂತಲ’, ‘ತಲೆದಂಡ’ ಸೇರಿದಂತೆ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತು.
ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯತೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳವರೆಗೆ ಅವರ ಕಲಾ ಪಯಣ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ರಂಗದೃಷ್ಟಿಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಬದುಕೇ ಇತ್ತು.
ರಂಗದ ಬಾಗಿಲು ಕೆಲವರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾಯಕದ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದವರು ಜಂಬೆ. ನೀನಾಸಂನ ಜನಸ್ಪಂದನ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯದವರೊಂದಿಗೆ ‘ಕಪ್ಪು ಜನ, ಕೆಂಪು ನೆರಳು’ ನಾಟಕವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ, ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಅವರ ಶಿಷ್ಯರೇ ಇಂದು ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೆಳೆಸಿದ ಕಲಾವಿದರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಿತ್ತಿದ ರಂಗಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಜಂಬೆಯವರು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ…
ಅವರ ನೆನಪು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ…
ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಹೋಗಿ ಕೂಡ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅವರು ಬೆಳೆಸಿದ ಪೀಳಿಗೆಯೊಳಗೆ, ಅವರು ಬಿತ್ತಿದ ಚಿಂತನೆಯೊಳಗೆ, ಅವರು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಕಲೆಯೊಳಗೆ ಸದಾ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆಯವರು ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ಅವರನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದರೂ, ಅವರ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ಕಲಾವಿದರು; ಅವರ ನಿಜವಾದ ಸ್ಮಾರಕ ಅವರು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ರಂಗಪರಂಪರೆ.
ಇಂದು ರಂಗಮಂದಿರದ ಬೆಳಕು ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ…
ಪರದೆ ಇದೆ…
ವೇದಿಕೆ ಇದೆ…
ಕಲಾವಿದರೂ ಇದ್ದಾರೆ…
ಆದರೆ ರಂಗದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಾತ್ರ ಖಾಲಿಯಾಗಿವೆ ಜಂಬೆ ಸರ್…
ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಇನ್ನು ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕಠಿಣತೆ ಇನ್ನು ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಮ್ಮ ರಂಗದೃಷ್ಟಿಯ ಪಾಠ ಇನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ನೀವು ಕಲಿಸಿದ ರಂಗಶಿಸ್ತು,
ನೀವು ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿ,
ನೀವು ಬೆಳೆಸಿದ ಕಲಾವಿದರು,
ನೀವು ಕಟ್ಟಿದ ನೆನಪುಗಳು—
ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.
2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ನೀವು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಾಗದು.
ಪರದೆ ಇಳಿದಿದೆ ಜಂಬೆ ಸರ್…
ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ರಂಗಯಾನ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ.
ನೀವು ಬಿತ್ತಿದ ಕಲೆಯ ಬೀಜಗಳು ಇನ್ನೂ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ನೀವು ಹಚ್ಚಿದ ರಂಗದೀಪ ಇನ್ನೂ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಂಗಪ್ರವೇಶದಲ್ಲೂ ನಿಮ್ಮ ನೆರಳು ಇರುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡೇ,
ನಿಮ್ಮ ಕಲಾ ಬದುಕಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ,
ನಿಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ—
ಮಹಾನ್ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಚಿದಂಬರರಾವ್ ಜಂಬೆ ಅವರಿಗೆ ಶತ ಶತ ನಮನಗಳು.
