ಶ್ರೀನಗರ, ಏ.೨೧,೨೦೨೬: ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶ್ರೀನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿಯ ನಿಶ್ಶಬ್ದತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅನಂತನಾಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಉಗ್ರ ದಾಳಿಗೆ ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದೆ. ಕಣಿವೆಯಾದ್ಯಂತ ಭದ್ರತೆ ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ, 2025 ಏಪ್ರಿಲ್ 22ರಂದು ಉಗ್ರರ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 26 ಮಂದಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ನ ಬೈಸರನ್ ಮೇವು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಮೃತಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ 25 ಮಂದಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಕುದುರೆ ಸವಾರ ಸೇವಕ ಇದ್ದರು. 17 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅಮಾನುಷ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೆಂಬಲಿತ ಉಗ್ರರು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳೂ ಬಂದಿವೆ.
ಈ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಭಾರತ “ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್” ನಡೆಸಿತು. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಗ್ರರ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಬಲವಾದ ಸೈನಿಕ ಕ್ರಮಗಳಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಇನ್ನೂ ನಾಜೂಕಾಗಿಯೇ ಇದೆ.
ಈ ಭೀಕರ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕಾದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ ಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ “ದಿ ಹ್ಯೂಮನ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಟೂರಿಸಂ” ಎಂಬ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.
ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ :
ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಆಧಾರಿತ ಗುರುತಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೋಟೆಲ್ಗಳು, ರಿಸಾರ್ಟ್ಗಳು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು, ಕುದುರೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ, ಪೋಷಕರ ಹೆಸರು, ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಆಧಾರ್ ವಿವರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪಹಲ್ಗಾಮ್ನಲ್ಲಿ 7,000 ರಿಂದ 8,000 ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಈ ಗುರುತಿನ ಕೋಡ್ ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಶಹೀದ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ 26 ಮಂದಿ ನಾಗರಿಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದೃಢತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಭದ್ರತೆ ಇದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಮಾರಕದ ಹಿಂದೆ ಲಿಡರ್ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳು ಈ ದುಃಖದ ಘಟನೆಯ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಹೃದಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 90 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದಾಳಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣಿವೆಗಳಿವೆ: ಅರು, ಬೇಟಾಬ್, ಚಂದನ್ವಾರಿ ಮತ್ತು ಬೈಸರನ್. ಈ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮೂರನೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಬೇಟಾಬ್ ಕಣಿವೆ ಮಾತ್ರ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಬೈಸರನ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು “ಮಿನಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಹಲ್ಗಾಮ್ನಿಂದ ಸುಮಾರು 6 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ, ಜಿಪ್ಲೈನ್, ಪಿಕ್ನಿಕ್, ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದವು.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕುಸಿತ :
ಶ್ರೀನಗರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 100 ವಿಮಾನಗಳ ಸಂಚಾರವಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 2.3 ಕೋಟಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದ ₹8,000 ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಎಲ್ಲವೂ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಈಗ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಇದರಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀನಗರ ಮತ್ತು ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕ ಆಯೂಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
“ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಪಹಲ್ಗಾಮ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಣಿವೆಗಳು ಶೀಘ್ರವೇ ತೆರೆಯಬೇಕು. ಈಗ ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.”
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಲವಾದ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೈಸರನ್ಗೆ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಅಗತ್ಯ. ದಾಳಿಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೆಸರಿನ ದಾರಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು.
ಮಾತ್ರ ಘೋಷಣೆಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಉಗ್ರತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಯಲಾರವು.
— ಆಶಾ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ , ಪತ್ರಕರ್ತೆ,
(ಲೇಖಕಿ 2026 ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರಂದು ಪಹಲ್ಗಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು)
key words: deadly Pahalgam terror attack, Kashmir, killed 26 people, security has been tightened, across the region,
Short English Summary:
A year after the deadly Pahalgam terror attack in Kashmir that killed 26 people, security has been tightened across the region, but normalcy remains fragile. The Baisaran Valley, where the attack occurred, is still closed, and tourism has been severely impacted.
Authorities have introduced QR-based identification for tourism workers to improve security. Visitor numbers have dropped by nearly half, causing major job losses as many locals depend on tourism for livelihood.
While some tourists are returning, full recovery requires better infrastructure, stronger security measures, and restored public confidence.
